Η είδηση του θανάτου τεσσάρων ορειβατών στα Βαρδούσια από χιονοστιβάδα δεν είναι απλώς μια ακόμη τραγωδία είναι μια σκληρή υπενθύμιση ότι στο βουνό τα λάθη, ακόμη και τα μικρά, πληρώνονται ακριβά.
Οι χιονοστιβάδες δεν κάνουν διακρίσεις δεν διαβάζουν βιογραφικά δεν ξεχωρίζουν έμπειρους από αρχάριους, τολμηρούς από προσεκτικούς δεν «διαβάζουν» προθέσεις ενεργοποιούνται σε κλάσματα δευτερολέπτου και αφήνουν ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης.
Η δημιουργία μιας χιονοστιβάδας δεν οφείλεται συνήθως σε έναν μόνο λόγο παίζουν ρόλο πολλοί παράγοντες μαζί:
η πρόσφατη χιονόπτωση,
η συσσώρευση χιονιού σε απότομες πλαγιές,
η άνοδος της θερμοκρασίας,
ο άνεμος που μεταφέρει και «φορτώνει» το χιόνι σε συγκεκριμένα σημεία,
αλλά και η ώρα της ημέρας.
Το χιόνι μπορεί να φαίνεται σταθερό, ενώ στην πραγματικότητα να βρίσκεται σε οριακή ισορροπία.
Γι’ αυτό και στο βουνό υπάρχουν κανόνες που δεν είναι τυπικοί, αλλά ζωτικοί.
Σε επικίνδυνα σημεία οι ορειβάτες κινούνται ένας-ένας και όχι όλοι μαζί οχι από υπερβολή, αλλά γιατί αν υποχωρήσει το χιόνι, η χιονοστιβάδα θα παρασύρει όλη την ομάδα ταυτόχρονα η διασπορά μειώνει τον κίνδυνο να χαθούν όλοι.
Εξίσου κρίσιμος είναι και ο εξοπλισμός (LVS) χιονοστιβάδας: ανιχνευτής (beacon), ανιχνευτική ράβδος και φτυάρι δεν αποτρέπουν τη χιονοστιβάδα, αλλά αυξάνουν τις πιθανότητες εντοπισμού και διάσωσης σε χρόνο που κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο χωρίς αυτά, ο χρόνος λειτουργεί αμείλικτα.
Συχνά, τέτοια δυστυχήματα δεν είναι αποτέλεσμα απερισκεψίας, αλλά ενός συνδυασμού συνθηκών που εξελίσσονται ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να αντιδράσει ο άνθρωπος.
Το βουνό δεν συγχωρεί την υποτίμηση του ρίσκου ούτε την υπερβολική αυτοπεποίθηση.
Σε αυτές τις στιγμές δεν χρειάζονται κατηγορίες, ούτε εύκολα συμπεράσματα, χρειάζεται σεβασμός για τους ανθρώπους που χάθηκαν, για τις οικογένειές τους και για τη φύση, που δεν διαπραγματεύεται τους κανόνες της.
Τι πρέπει να θυμόμαστε
Το βουνό δεν είναι εχθρός, αλλά ούτε και παιδική χαρά.
Καμία εμπειρία δεν ακυρώνει τον κίνδυνο.
Οι συνθήκες αλλάζουν γρήγορα και συχνά χωρίς προειδοποίηση.
Η σωστή ενημέρωση,
ο κατάλληλος εξοπλισμός
και ο σεβασμός στους βασικούς κανόνες μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Και πάνω απ’ όλα, καμία εμπειρία δεν ακυρώνει τον κίνδυνο.
Οι χιονοστιβάδες δεν συγχωρούν λάθη.
Και αυτό είναι κάτι που όλοι οφείλουμε να θυμόμαστε.